Een directie zegt: "we willen een MVP". De ontwikkelaar bouwt een POC. De UX-designer maakt een prototype. Drie maanden later staat er iets dat niemand wilde. Klinkt overdreven? In de praktijk is dit een van de meest voorkomende oorzaken waarom AI-projecten in slow motion ontsporen.
De drie woorden hebben heel verschillende betekenissen. Hier is het korte overzicht, en daarna leggen we per type uit wanneer je 'm wel en niet wilt.
Het korte verschil
| Type | Vraag die het beantwoordt | Doelgroep |
|---|---|---|
| POC | Werkt dit technisch? | Engineers, beslissers |
| Prototype | Voelt dit goed? | Stakeholders, designers |
| MVP | Willen mensen dit gebruiken? | Eerste echte gebruikers |
POC: bewijs dat iets kan
Een Proof of Concept beantwoordt één vraag: kan dit technisch werken voor onze situatie?
Een POC is geen presentatie. Het is werkende software die de kerntechnische vraag beantwoordt. De kernvraag is altijd "haalbaarheid", niet "bruikbaarheid" of "marktpotentie".
Voorbeeld AI POC
Stel je hebt 80 verschillende factuurformaten en wilt weten of AI ze automatisch kan verwerken. De POC pakt 100 echte facturen, draait er een AI-pijplijn op, en meet de nauwkeurigheid. Geen mooie UI, geen workflow-management — alleen het bewijs dat de AI accurate data eruit haalt.
Wat een POC niet is
- Geen product. Eindgebruikers raken het niet aan.
- Geen mooie interface. Een commandline of Streamlit-app voldoet meestal.
- Geen schaalbare infrastructuur. Mag op een laptop draaien.
- Geen integratie met productiesystemen.
Een POC is af zodra de vraag "werkt dit?" beantwoord is, met cijfers. Dat duurt typisch 2–4 weken en kost €5.000–€15.000.
Prototype: laat zien hoe het eruit gaat zien
Een prototype beantwoordt een andere vraag: hoe ziet en voelt dit eruit?
Prototypes zijn vooral een UX/design instrument. Ze bestaan vaak uit klikbare schermen (Figma, Framer) zonder dat er echte code achter zit. De backend is meestal volledig nep — alle data is hardcoded.
Voorbeeld AI prototype
Je wilt zien hoe een AI-coach in jouw mobiele app eruit zou kunnen zien. De designer bouwt een klikbare flow waarbij gebruikers een vraag intypen en een één-op-één voorgeprogrammeerd antwoord terugkrijgen. Geen echte AI — maar je weet wel hoe het zou voelen.
Wanneer is een prototype voldoende?
- Als je stakeholder-buy-in nodig hebt voordat je investeert.
- Als de UX de grootste onzekerheid is (niet de techniek).
- Als je gebruikersonderzoek wilt doen voordat je bouwt.
Wanneer is een prototype te weinig?
- Als de kernonzekerheid technisch is. Een mockup van een AI-feature vertelt je niets over of de AI z'n werk goed kan doen.
- Als stakeholders het verwarren met "het werkt al". Dat gebeurt vaker dan je denkt.
MVP: een minimaal product voor echte gebruikers
De MVP is de stap erna: de eerste echte versie die door echte gebruikers wordt gebruikt. Het beantwoordt de vraag willen mensen dit echt gebruiken, en betalen ze ervoor?
Het belangrijkste woord is "minimaal". Een MVP is niet "een mooi afgewerkt product met de helft van de features". Het is "het kleinst mogelijke product dat écht waarde levert — en niet meer dan dat."
Voorbeeld AI MVP
Na de POC weet je dat AI de facturen accuraat kan verwerken. Na het prototype weet je hoe de UI eruit moet zien. De MVP koppelt beide: een werkende webapp waar je administratie-team facturen kan uploaden, controleren en doorzetten naar het ERP — voor één entiteit, één type factuur.
MVP-eigenschappen
- Productieklaar (kan crashen, maar mag niet stilletjes verkeerde data wegschrijven).
- Inlogbaar door echte gebruikers.
- Heeft monitoring en logging.
- Heeft minimale support — iemand moet hulpvragen kunnen beantwoorden.
- Is gebouwd om te leren wat er nog mis gaat.
Een MVP kost typisch €25.000–€100.000 en duurt 6–16 weken — afhankelijk van complexiteit.
Veelgemaakte fout: direct een MVP bouwen zonder eerst een POC. Je investeert dan €75.000 in productie-infrastructuur voor een AI die misschien helemaal niet accuraat genoeg blijkt voor jouw use case. Eerst €5.000 uitgeven aan een POC bespaart vaak het hele MVP-budget.
De juiste volgorde
De volgorde die de meeste pijn voorkomt:
- POC eerst. Bevestig dat de techniek werkt voor jouw data en use case. 2–4 weken, €5k–€15k.
- Prototype als de UX onzeker is. Test de gebruikerservaring met clickbare schermen voordat je bouwt. 1–3 weken, €3k–€15k.
- MVP zodra POC + prototype beide groen licht geven. Bouw het minimale product en zet het bij echte gebruikers. 6–16 weken, €25k–€100k.
- V1 als de MVP getrokken wordt door gebruikers. Schaal op, voeg features toe, breid uit naar meerdere use cases.
Niet elke stap is altijd nodig. Soms is een POC genoeg om te concluderen dat het idee niet werkt — dan ben je €10k kwijt in plaats van €100k. Soms heb je geen prototype nodig omdat de UX evident is. Maar de POC sla je bijna nooit over — tenzij je veel ervaring met dezelfde techniek in dezelfde context hebt.
Beslisboom: welke heb je nodig?
Begin hier: wat is de grootste onzekerheid?
- "We weten niet of de AI accuraat genoeg is voor onze data" → POC.
- "We weten niet of gebruikers dit willen" → Prototype + gebruikersonderzoek.
- "We weten niet of mensen ervoor willen betalen" → MVP met betaalde gebruikers.
- "We weten niet of dit op te schalen is" → POC met expliciete schalingsanalyse.
- "We weten niet of het binnen ons budget past" → POC + roadmap met schalingskosten.
De meeste AI-vraagstukken in 2026 hebben hun grootste onzekerheid in de techniek — AI-gedrag op échte data is moeilijk te voorspellen, ook met de beste modellen. Daarom is de POC bijna altijd het juiste startpunt.
Wat als iemand "MVP" zegt maar "POC" bedoelt?
Veel directieleden gebruiken "MVP" als koepelterm voor "iets goedkoops om te beginnen". Voordat je begint met bouwen, stel deze vragen:
- Gaat dit door echte eindgebruikers gebruikt worden? (Zo nee → POC)
- Moet dit geïntegreerd worden met productiesystemen? (Zo nee → POC)
- Wat is de grootste onzekerheid die we eerst willen wegnemen? (Techniek → POC, UX → prototype, marktvraag → MVP)
- Wat is het budget en de deadline? (<€15k of <6 weken → bijna altijd een POC)
Negen van de tien keer is de uitkomst: "je wilt eigenlijk een POC, geen MVP." Dat scheelt vaak een factor 5 in budget en doorlooptijd.
Conclusie
Drie verschillende dingen, drie verschillende doelen. Een AI POC bewijst of de techniek werkt — in 2–4 weken voor €5k–€15k. Een prototype test de UX — in dagen tot weken, vaak met design tools. Een MVP zet een minimaal product bij echte gebruikers — in maanden voor tienduizenden euro's.
Begin altijd met de stap die je grootste onzekerheid wegneemt. Voor AI-projecten is dat negen van de tien keer een POC. Pas als die groen licht geeft, ga je verder.
Begin met een POC. Weet binnen 4 weken of je idee werkt.
Wij bouwen jouw AI Proof of Concept met een vaste prijs vanaf €5.000 en oplevering binnen 2–4 weken. Inclusief eerlijke haalbaarheidsanalyse en roadmap voor de vervolgstappen.